Pazaryeri hakediş nedir, nasıl hesaplanır? Satıcının parası ne zaman yatar?
Pazaryeri · 18 Kasım 2026 · 7 dk okuma
Pazaryeri hakediş nedir? Satış bedelinden komisyon, kargo ve stopaj düşülerek örnekle hesap, ödemenin yasal süresi, iade mahsubu ve dökümde kontrol edilecekler.
Bir pazaryerinde satış yaptığında müşterinin ödediği para önce pazaryerine gelir. Pazaryeri kendi payını ve diğer kesintileri düşer, kalanı sana öder. Sana ödenecek bu tutara pazaryeri hakediş denir. Bu yazıda pazaryeri hakedişini satıcının ve pazaryeri işletenin gözünden anlatıyoruz:
- Pazaryeri hakedişinin ne olduğu
- Hangi kesintilerle ve nasıl hesaplandığı
- Paranın en geç ne zaman yatması gerektiği
- İade olunca hakedişe ne olduğu
- Hakediş dökümünde neye bakman gerektiği
- Kendi pazaryerini işletiyorsan hakedişi nasıl kurgulayacağın
Pazaryeri hakediş nedir?
Pazaryeri hakediş, satıcının bir dönemde yaptığı satışlardan pazaryerinin kesintileri düşüldükten sonra hak ettiği tutardır. Pazaryeri bu tutarı belirli günlerde toplu olarak satıcının banka hesabına öder. Bu ödemeye hakediş ödemesi, ödemenin yapıldığı güne de hakediş günü denir.
"Hakediş" sözcüğünü inşaat ve kamu ihalelerinden de duyarsın. Orada yapılan iş miktarı ölçülüp yükleniciye ödenir. Pazaryerinde ise ölçülen şey tamamlanan satışlardır.
Hakedişin üç tarafı vardır:
- Müşteri: Ürün bedelini pazaryerine öder.
- Pazaryeri: Parayı tahsil eder, komisyonunu ve diğer kesintileri ayırır, kalanı satıcıya aktarır.
- Satıcı: Ürünü gönderir, müşteriye faturasını keser ve hakedişini alır.
Pazaryeri hakediş nasıl hesaplanır?
Hakediş, KDV dahil satış bedelinden başlar ve kesintiler sırayla düşülür:
- Satış bedeli: Müşterinin ürün için ödediği KDV dahil tutar. Satıcının karşıladığı bir indirim varsa önce o düşülür.
- Komisyon: Pazaryerinin aracılık bedeli. Genellikle KDV dahil satış bedelinin yüzdesidir ve kendi KDV'si içindedir.
- Kargo bedeli: Gönderiyi pazaryerinin anlaşmasıyla yaptıysan kargo ücreti hakedişten düşülür.
- Stopaj: Pazaryerinin satıcı adına kestiği %1 gelir ya da kurumlar vergisi. KDV hariç satış bedeli üzerinden hesaplanır.
- Diğer kesintiler: Sözleşmede yazan hizmet bedelleri, önceki dönemden kalan iade düşümleri gibi kalemler.
Örnek hesap (rakamlar örnektir): KDV oranı %10 olan bir üründen KDV dahil 4.650 TL'lik satış. Komisyon oranı %12, kargo 180 TL.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Satış bedeli (KDV dahil) | 4.650,00 TL | |
| Komisyon (KDV dahil) | 4.650 × %12 = 465,00 + 93,00 KDV | −558,00 TL |
| Kargo bedeli (KDV dahil) | 150,00 + 30,00 KDV | −180,00 TL |
| Stopaj | 4.650 ÷ 1,10 = 4.227,27 × %1 | −42,27 TL |
| Hakediş | 3.869,73 TL |
Bu hesapta iki noktaya dikkat et. Komisyon ve kargo, stopajın matrahını küçültmez. Ayrıca hesabına 3.869,73 TL yatsa da satış hasılatın KDV hariç 4.227,27 TL'dir. Komisyon ve kargo için pazaryeri sana ayrıca fatura keser, bunlar senin giderindir. Stopaj ise yıl sonunda vergi borcundan düşeceğin peşin vergidir.
Komisyon oranının nasıl belirlendiğini pazaryeri komisyon oranı rehberinde, stopajın ayrıntılarını e-ticaret stopaj kesintisi yazısında anlattık.
Pazaryeri hakediş ne zaman yatar?
Ödeme takvimi pazaryeri ile satıcı arasındaki aracılık sözleşmesinde yazar. Bazı pazaryerleri haftalık, bazıları iki haftada ya da ayda bir öder. Ama sözleşme ne derse desin yasal bir üst sınır vardır.
Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik'in 11. maddesine göre satıcıya yapılacak ödemenin, iki şart birlikte gerçekleştikten sonra en geç beş iş günü içinde ve bedelin tamamını içerecek şekilde yapılması gerekir:
- Ürün bedeli pazaryerinin tasarrufuna girmiş olmalı.
- Sipariş alıcıya ulaşmış olmalı.
Bu süre içinde ödeme yapılmaması haksız ticari uygulama sayılır. Yönetmelik bu kuralı birkaç durumda açar:
- Ödeme kuruluşu: Pazaryeriyle ekonomik bütünlük içindeki ödeme kuruluşuna yapılan ödeme, pazaryerine yapılmış sayılır.
- Mahsup: Pazaryeri aracılıktan doğan alacaklarını ya da bir karar gereği satıcı adına yaptığı ödemeleri düşüp kalanı öderse bedelin tamamı ödenmiş sayılır.
- Taksit: Taksitli satışlarda vadesi gelen taksitin ödenmesi yeterlidir.
- Bloke: Kart ödemelerinde ödeme kuruluşunun bloke süresi varsa bedel, bloke süresinin sonunda pazaryerinin tasarrufuna girmiş sayılır.
Yani satıcının parası, müşteri ürünü teslim aldığı ve para pazaryerinin eline geçtiği günden sonra beş iş günü içinde yatmalıdır. Ödemeyi bu sürenin ötesine taşıyan bir sözleşme maddesi bu kurala uymaz.
İade olursa hakediş ne olur?
İade, hakedişin hangi aşamada olduğuna göre iki şekilde düşülür:
- Hakediş ödenmeden önce iade: İade edilen ürünün satışı o dönemin hakedişinden çıkar. Komisyon ve stopaj da iade edilen tutar kadar azalır.
- Hakediş ödendikten sonra iade: Pazaryeri müşteriye ödediği iade bedelini sonraki hakedişinden düşer. Buna iade mahsubu denir.
İadede komisyonun geri verilip verilmediği ve kargo bedelini kimin karşıladığı sözleşmeye bağlıdır. Stopaj tarafında kural bellidir: Pazaryeri kesintiyi vergi dairesine beyan etmeden önce iade olduysa kendi kaydını düzeltir. Beyandan sonra olduysa kesilen vergiyi sen kendi beyannamende düşersin.
Hakediş dökümünde neye bakmalısın?
Pazaryerleri her hakediş için satış satış bir döküm verir. Her dönem şunları kontrol et:
- Dökümdeki sipariş sayısı ve tutarlar kendi satış kayıtlarınla tutuyor mu?
- Komisyon oranı sözleşmedeki oranla aynı mı? Oran değiştiyse sana bildirildi mi?
- Kargo bedelleri gönderdiğin paketlerle uyuşuyor mu?
- Stopaj KDV hariç tutarın %1'i mi? Esnaf muafiyeti ya da basit usul belgen varsa hiç kesilmemiş olmalı.
- İade düşümleri gerçekten iade edilen siparişlere mi ait?
- Komisyon ve kargo faturaları dökümdeki tutarlarla aynı mı?
- Ödeme, teslimattan sonraki beş iş günü içinde mi yapıldı?
Fark bulursan hakediş ödenmeden önce pazaryerine yaz. Ödemeden sonra düzeltme genellikle bir sonraki hakedişe kalır.
Kendi pazaryerini işletiyorsan
Kendi pazaryerini kurduysan hakedişi hesaplayan ve ödeyen taraf sensin. Kurgularken şu kararları ver ve satıcı sözleşmesine yaz:
- Ödeme günü: Haftalık, iki haftalık ya da aylık. Hangisini seçersen seç teslimattan sonraki beş iş günü sınırını aşma.
- Bekleme süresi: Teslimattan sonra iadeler için ne kadar bekleyeceğin. Bu bekleme de yasal sınırla uyumlu olmalı. Bunun yerine sonradan gelen iadeleri sonraki hakedişten düşebilirsin.
- Kesintiler: Komisyon oranları, kargo bedeli ve varsa hizmet bedelleri. Yönetmelik, sözleşmede tutarı ya da oranı yazılmamış bir bedeli satıcıdan almayı yasaklar.
- Stopaj: Satıcıya ödeme yaparken %1 stopajı kes, muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan et.
- Faturalar: Komisyon ve kargo için satıcıya fatura kes.
- Döküm: Satıcıya her hakedişte kalem kalem döküm ver. Satıcının güveni bu şeffaflıkla kurulur.
Pazaryeri kurmanın diğer adımlarını kendi pazaryerini kurmak rehberinde anlattık.
eticaret.press'te hakediş nasıl çalışır?
eticaret.press'te pazaryeri modundaki mağazalar hakedişi panelden yönetir. Ayarlar ve akış hakediş ve ödeme sayfasında ayrıntılı anlatılıyor. Kısaca:
- Hesap: Satıcının payı her sipariş kaleminde sipariş oluşurken hesaplanır. KDV dahil fiyattan satıcının karşıladığı indirim, KDV dahil komisyon ve stopaj düşülür. Mağazanın kargo hesabıyla oluşturulan gönderilerin kargo bedeli hakedişte ayrıca düşülür. Satıcının kendi gönderdiği pakette kargo kesintisi olmaz.
- Vade: Kalem, teslim edildikten sonra vade süresi dolunca hakedişe girer. Açık iadesi ya da itirazı olan kalem beklemede kalır. Vade süresini gün olarak ve takvim günü ya da iş günü olarak sen belirlersin. Belirlerken yukarıdaki beş iş günü kuralını gözet.
- Ödeme günü: Haftanın iş günlerinden ödeme günlerini seçersin. Seçili günlerde sistem hakediş taslaklarını kendiliğinden oluşturur. Minimum hakediş tutarı ve kesim saati de ayarlardan belirlenir.
- Onay ve ödeme: Taslakları sen onaylarsın. iyzico ile çalışıyorsan satıcı payı ödeme anında ayrılır, onayla satıcıya serbest bırakılır ve otomatik onayı açabilirsin. Otomatik onay varsayılan olarak kapalıdır. PayTR'de ödeme onaydan sonra PayTR üzerinden satıcıya aktarılır. Diğer ödeme sağlayıcılarında satıcıya havaleyi sen yapar, hakedişi ödendi olarak işaretlersin.
- İade mahsubu: Hakediş ödendikten sonra gelen iade sonraki hakedişten kendiliğinden düşülür. Mahsup o dönemin netinden fazlaysa ödeme oluşmaz, tutar sonraki döneme kalır.
- Satıcının ekranı: Satıcı Ödemeler sayfasında çekilebilir bakiyesini, vade bekleyen ve mahsup bekleyen tutarları, sonraki ödeme tarihini, brüt satış, komisyon, kargo ve stopaj dökümünü ve ödeme geçmişini görür. Hesap ekstresini CSV olarak indirebilir.
Yöneticinin hakediş detayında her kesinti ayrı satırdadır:
Vade ve ödeme günleri Hakediş & Ödeme ayarlarında belirlenir. Ekranın üstündeki önizleme, seçtiğin ayarlarla bir siparişin parasının satıcıya hangi gün ulaşacağını gösterir:
Pazaryerini kurarken hakediş takvimini baştan doğru kurmak satıcı güveninin temelidir. eticaret.press'in pazaryeri özelliklerine göz atabilirsin.
Sık sorulan sorular
Pazaryeri hakediş nedir kısaca?
Satıcının satışlarından pazaryerinin kesintileri düşüldükten sonra ona ödenen tutardır. Komisyon, kargo, stopaj ve iadeler düşülür, kalan satıcının banka hesabına yatırılır.
Pazaryeri hakediş nasıl hesaplanır?
Satış bedelinden komisyon, kargo, stopaj ve diğer kesintiler düşülerek. Örnekte 4.650 TL'lik satıştan 558 TL komisyon, 180 TL kargo ve 42,27 TL stopaj düşülünce hakediş 3.869,73 TL olur.
Hakediş ne zaman yatar?
Sözleşmedeki ödeme gününde. Ancak yasal üst sınır, ürün bedeli pazaryerine geçtikten ve sipariş alıcıya ulaştıktan sonra beş iş günüdür.
Hakediş kesintileri nelerdir?
Komisyon, kargo bedeli, stopaj ve iade düşümleri. Sözleşmede yazan başka hizmet bedelleri de olabilir. Sözleşmede yazmayan bir bedel kesilemez.
İade olan ürün hakedişten düşülür mü?
Evet. Hakediş ödenmeden önceki iade o dönemin hakedişinden çıkar. Ödendikten sonraki iade ise sonraki hakedişten düşülür.
Kaynaklar